Op 12 mei 2022 komt een groot deel van de bestuurders van locaties van Dwarsverband bij elkaar bij Jongerencentrum Utrecht (JCU). Ze reflecteren samen op het bestuurderschap aan de hand van drie veelvoorkomende thema’s. In hoeverre speelt dit ook op jouw locatie? En wat zijn tips om hier mee om te gaan? De thema’s en de tips kan je hieronder teruglezen.

Thema 1: Bestuur van buurthuis is veel werk en een grote verantwoordelijkheid

“We trekken de kar maar met een klein cluppie, nieuwe bestuursleden vinden is lastig. Soms heb ik het gevoel niet te kunnen stoppen.  Wat gebeurt er als ik eruit stap? Wie doet het dan? Ik kan het ook niet ‘zomaar’ achter me laten. Dit is vooral voor de lange termijn soms pittig. Hoe houd je continuïteit in een bestuur? Hoe deel je lasten en taken als iemand wegvalt?”

TIPS:

  • Zorg dat een bestuur zo groot is dat de werklast verdeeld kan worden, de continuïteit geborgd blijft en kennis vastgehouden wordt. 
  • Verdeel de taken in het bestuur, bijvoorbeeld door portefeuilles af te spreken. Vele handen maken licht werk.
  • Maak een scheiding tussen beheer en bestuur. Sommige leden hebben een beheergroep. Daardoor is er een duidelijker onderscheid tussen de taken.
  • Vraag nieuwe vrijwilligers niet alleen voor lange, doorlopende taken. Creëer ook mogelijkheden om voor korte tijd verschillende (kleine) werkzaamheden te doen.
  • Als mensen het bevalt kost het weinig moeite om de energie te leveren die nodig is. De kunst is ook om de energie te verdelen, zodat iedereen doet waar iemand goed in is. 
  • Met name als je een bestuur op leeftijd hebt, kan het rust geven om ruim van te voren toe te werken naar een overdracht.  Zodat je tijd hebt om iemand in te werken, alle kennis en inzichten over te dragen, etc.

Thema 2 : Toenemende regeldruk vanuit overheden

“We hebben het gevoel dat er steeds meer regeldruk vanuit gemeente maar ook centrale overheid komt. Door nieuwe wet- en regelgeving ben je nu ook persoonlijk aansprakelijk. Wat wordt er nou precies van mij verwacht als bestuurder? Soms lig ik er s‘ nachts weleens wakker van. Vooral voor kleine stichtingen en verenigingen voelt de regeldruk soms echt te veel. Dit geeft irritatie en voelt als overregulatie. Dit alles leidt ertoe dat er minder tijd is om te doen wat we graag willen: er zijn voor de bewoners in de wijk.” 

TIPS:

  • In de praktijk kennen we geen/weinig situaties van bestuurlijk wangedrag die vervolgd zijn. Dit stemt gerust. Geeft ook rust als mensen een bestuursaansprakelijkheidsverzekering hebben (let op overlap met Domstadpolis).
  • Risico’s 
    • 1: je doet er wat aan, hebt het inzichtelijk 
    • 2. je verzekert je
    • 3. je accepteert de risico’s 
  • De soep wordt niet zo heet gegeten als die wordt opgediend. Niet alles wat wordt toegezonden of de wijzigingen die worden doorgevoerd hoef je als bestuurder helemaal tot in detail te kennen of te doen. Gaat om de geest van de wet/regel. 
  • Kennis uitwisselen, zoals we nu doen, zodat niet iedereen ‘opnieuw het wiel hoeft uit te vinden’.
  • Samen staan we sterker: Dwarsverband heeft in april een brief gestuurd naar de gemeente om de toenemende regeldruk aan te kaarten.
  • De Boeg heeft statuten al helemaal aangepast volgense de WBTR. Miranda wil waar mogelijk wel vragen beantwoorden van andere initiatieven. Ook Gerard (De Roef) stelt zijn kennis beschikbaar.

Thema 3: Sturing geven aan een organisatie met (voornamelijk) vrijwilligers
Ideeën voor veranderingen zijn er genoeg, maar wie gaat het uitvoeren? Als een vrijwilliger wegvalt, dan ligt het vaak ook weer stil. En waar vind je een nieuwe die dit weer wil oppakken? Laat staan dat we jonge mensen vinden die mee willen doen. Het is met name lastig als je jarenlang een vaste groep vrijwilligers hebt die steeds verder veroudert en die moeilijk te vervangen is. Vooral omdat het eenlingen zijn, die in het begin moeten instappen in een volgroeid verband, en voornamelijk oudere mede vrijwilligers. De omslag is moeilijk.”

TIPS

  • Het werken met vrijwilligers (en de moeilijkheid daarvan) is ook de kracht en schoonheid van het zelfbeheer. Daar moet je als bestuurder van houden, en dus ook voor werven als je nieuwe bestuurders zoekt. Het is ook gewoon heel leuk om het zo te doen!
  • In een maatschappelijke actieve organisatie moet je als bestuur ook betrokken en dichtbij zijn. Het is een dynamische functie waarin je ook in de uitvoer getrokken wordt. Dit is onderdeel van het leiding geven aan een dergelijke organisatie. Gaat over rolopvatting, bestuur is niet (alleen) een hiërarchische positie boven in de organisatie. Juist met vrijwilligers is een gelijkwaardige samenwerking en waardering van belang. Ook al zijn er verschillende verantwoordelijkheden. 
  • Goed dus om soms als toehoorder aan te sluiten bij de praktijk (bijvoorbeeld een beheerdersvergadering of een werksessie met vrijwilligers). Laat je regelmatig zien en doe mee!
  • Goed om als bestuur na te blijven denken over: “Hoe kunnen we zo flexibel blijven om patronen te veranderen, zodat ook andere doelgroepen zich prettig voelen als vrijwilliger?” (bijvoorbeeld tijden om te vergaderen). Of meebewogen kan worden met veranderingen, crisis, wat er nodig of wenselijk is.